Χάιδω Ι. Ντάβα - Χειρούργος ωτορινολαρυγγολόγος παίδων & ενηλίκων

Υγρό στο αυτί

• Τι είναι  • Αίτια • Συμπτώματα • Διάγνωση • Θεραπεία

Τι είναι;

Το υγρό στο αυτί (εκκριτική μέση ωτίτιδα) είναι μία από τις πιο κοινές παθήσεις στα παιδάκια. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Πρακτορείο Φροντίδας Υγείας,  Έρευνας και Ποιότητας (Agency of Healthcare Research and Quality) περίπου 90% των παιδιών θα εμφανίσουν υγρό στο αυτί τους τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους μέχρι την ηλικία των 10 ετών. Η πάθηση όμως αφορά και αρκετούς ενήλικες οι οποίοι παραπονούνται για το ενοχλητικό αίσθημα «βουλωμένου αυτιού».

Πώς δημιουργείται το υγρό στο αυτί;

Το υγρό στο αυτί οφείλεται κυρίως στην κακή λειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας. Η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι ένας σωλήνας ο οποίος ενώνει το μέσο αυτί με το πίσω μέρος της μύτης. Ο ρόλος της είναι η εξίσωση της πίεσης αέρα στο αυτί μπροστά και πίσω από το τύμπανο, και η παροχέτευση υγρού προς το ρινοφάρυγγα. Όταν όμως ο σωλήνας αυτός δεν λειτουργεί σωστά, προκαλείται αδυναμία εξίσωσης της πίεσης αέρα στο αυτί και ανάπτυξη αρνητικής πίεσης. Με αυτό τον τρόπο στην κοιλότητα του μέσου ωτός συγκεντρώνεται υγρό το οποίο βγαίνει από τους γύρω ιστούς και τα αιμοφόρα αγγεία.

Αίτια

Στα παιδιά είναι συχνότερο από τους ενήλικες λόγω του μικρού μήκους της ευσταχιανής σάλπιγγας,του πιο οριζόντιου προσανατολισμού της και των συχνών ιογενών λοιμώξεων που προκαλούν ρινική συμφόρηση.
Η αλλεργική ρινίτιδα
Η έκθεση σε ερεθιστικούς παράγοντες του περιβάλλοντος π.χ. ο καπνός του τσιγάρου
Οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού
Οι απότομες μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης όπως π.χ. κατά την προσγείωση/απογείωση ενός αεροσκάφους ή κατά τη διάρκεια μίας κατάδυσης (βαρότραυμα).
Υπερτροφικά κρεατάκια
Σύνδρομο Down ή Υπερωιοσχιστία
Όγκος στο ρινοφάρυγγα καλοήθους ή κακοήθους

Συμπτώματα

Βαρηκοΐα
Αίσθημα ‘’βουλωμένου’’ αυτιού
Διαταραχές στο λόγο

Όταν το υγρό στο αυτάκι υπάρχει από τη βρεφική ακόμη ηλικία, το παιδί δεν μπορεί να αντιληφθεί με σαφήνεια την ομιλία με συνέπεια να δυσκολεύεται να αναπτύξει το λόγο του, έχοντας δυσχερή επικοινωνία με τους γύρω του και επηρεασμένη συμπεριφορά.

Προδιάθεση για οξεία μέση ωτίτιδα
Εμβοές (βουητό)
Κάποιες φορές στιγμιαίο πόνο σαν τσίμπημα
Βλάβες στο τύμπανο και πιθανή ανάπτυξη χολοστεατώματος σε άτομα που πάσχουν από μακροχρόνια δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας και εκκριτική ωτίτιδα.

Διάγνωση

Γίνεται από τον ειδικό ΩΡΛ στο χώρο του ιατρείου με:

Λήψη Ιστορικού
Κλινική εξέταση
Ωτομικροσκόπηση

δηλαδή εξέταση του αυτιού με τη βοήθεια του μικροσκοπίου μας δίνει τη δυνατότητα να εξετάσουμε σε σημαντική μεγέθυνση τον τυμπανικό υμένα.

Τυμπανόγραμμα

Γίνεται εύκολα και γρήγορα τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες με ειδικό μηχάνημα που ονομάζεται τυμπανογράφος.

Ακουόγραμμα

Με το ακουόγραμμα ελέγχουμε την ακοή του παιδιού ή του ενήλικα.

Θεραπεία

Πλύσεις της μύτης με φυσιολογικό ορό και ειδικά ρινικά διαλύματα
Ρινικά κορτιζονούχα σπρέυ
Ασκήσεις της ευσταχιανής σάλπιγγας
Χορήγηση κορτιζόνης από το στόμα σε περιπτώσεις που επιμένουν και μόνο σε ενήλικες.

Αν δεν ανταποκρίνεται στη συντηρητική αγωγή, καταφεύγουμε στη χειρουργική αντιμετώπιση. Αυτή περιλαμβάνει:

Μυριγγοτομή

παρακέντηση του τυμπάνου με ειδικό εργαλείο ωτοχειρουργικής. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται μία μικρή οπή στο τύμπανο μέσα από την οποία παροχετεύεται το υγρό.

Τοποθέτηση μικροσωληνίσκων αερισμού

προκειμένου να διατηρήσουν ανοιχτή την οπή που δημιουργήθηκε με τη μυριγγοτομή. Έτσι πέραν της παροχέτευσης του υγρού, πετυχαίνουμε το φυσιολογικό αερισμό του αυτιού για 6 με 12 μήνες οπότε και τα σωληνάκια πέφτουν από μόνα τους.

Αφαίρεση των αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια).

Αφορά κατά κύριο λόγο τα παιδιά

Συμπερασματικά, το υγρό στο αυτί ουσιαστικά δεν προκαλεί πόνο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα πολλές φορές να καθυστερεί η διάγνωσή, ειδικά στα παιδιά με σοβαρές επιπτώσεις στην ανάπτυξη του λόγου στα παιδιά. Ενώ στους ενήλικες μπορεί να υποκρύπτει κάποιο σοβαρό νόσημα. Γι αυτό είναι σημαντική η έγκαιρη επίσκεψη στον ειδικό ΩΡΛ !!